Na het zien van de wassen ogen bij het standbeeld van de Heilige Luzia hebben we ons een poosje vermaakt met het opsommen van spreekwoorden waarin ogen voorkomen. En zonder chatgpt kwamen we er op genoeg. “Je kijkt je ogen uit” vonden we toch wel het meest passend als titel, want ja, deze woorden passen héél goed bij Viana do Castelo!

Heiligdom Santa Luzia bovenop de heuvel

Ik heb nog even opgezocht waarom het Santa Luzia is en niet Santa Lúcia. De naam komt uit het Latijn van lux, lucis. Je zou denken dat het dan uiteindelijk naar Lúcia gaat, maar in het Portugees is de c van het Latijn vaak een z geworden: dus Luzia. Mooi eigenlijk, want zo blijft het woord ‘luz’ (licht) erin. Hoe toepasselijk voor de beschermheilige van het zicht en de ogen!

Het Santuário de Santa Luzia prijkt als een suikertaart bovenop de heuvel. En ja, als je dan ineens denkt aan die andere suikertaart, dan klopt dat, want de Portugese architect, Miguel Ventura Terra, die het ontwerp heeft geleverd, heeft zich laten inspireren door de Sacré Coeur in Parijs. Ze zijn in 1904 met de bouw begonnen en in 1959 was het heiligdom af.

Als je bij de Basilica de Santa Luzia bent, heb je prachtig uitzicht over de stad, de rivier de Lima en de Atlantische Oceaan. Wij hebben onze ogen uitgekeken. Vooral ook omdat we een kamer in de Pousada achter het heiligdom voor een nachtje hebben geboekt en we tot onze grote vreugde een kamer met zicht op de basiliek toebedeeld hebben gekregen. Het uitzicht vanaf het balkon van kamer 210 is zo magnifiek dat we hem nu als screensaver hebben.

Aan het oefenen met handig minicameraatje

Omdat ik gevraagd ben om de bruiloft van mijn nichtje op beeld te zetten – en omdat ik zo veel plezier beleef aan het maken van filmpjes en foto’s – heb ik sinds kort een kleine Insta360Go Ultra en ineens is het reuze makkelijk om vanuit een bijzonder perspectief foto’s of filmpjes te maken ( en nee, ik ben niet door Insta360 gesponsord om dit te melden, jammer genoeg niet, haha).

Ik kan de camera op metaal plakken (want er zit magneetje in) en als ik hem in een houder met zuignap doe, dan zijn beelden vanuit een vogelperspectief een eitje. Kijk maar:

Pousada Viana do Castelo

We komen op donderdag 23 april rond een uurtje of vier bij de Pousada aan. Vanuit Caldas is het zo’n drie uur rijden en goed te doen. Vanaf Porto ben je er in minder dan een uur. Dus voor wie Porto bezoekt en een auto huurt: Viana do Castelo, Ponte de Lima, Barcelos (van de Portugese haan!), Guimarães en Amarante, zijn prachtige plekjes vol historie om in deze regio te bezoeken! Maar dit stukje gaat over Viana do Castelo, daar ben ik sinds ik klein was niet meer geweest.

Op de dag van aankomst lopen we tegen het vallen van de avond naar het heiligdom. Alle toeristen zijn nagenoeg weg en in de basiliek zijn we de enigen. Na ons doet de koster de deuren dicht en zit voor hem de dag erop. Wat een weelde om dit heiligdom even voor onszelf te hebben! De mooie glas-in-loodramen, de koepel en de stilte doen een mens tot rust komen.

Buiten daalt de zon langzaam in de zee. Je kunt er heerlijk mijmeren op bankjes bij een klein cafeetje. We ontdekken ook waar het kabeltrammetje (Funicular Santa Luzia) gaat. Dit kabeltrammetje gaat over een stuk van 650 meter en brengt je van het heiligdom naar een plek vlak bij het oude station (en omgekeerd, natuurlijk).  Met zijn 650 meter is het de langste kabelspoorweg van Portugal. De gemiddelde hellingsgraad is 25%.

We besluiten om beneden bij de haven te gaan eten. Er zit daar een visrestaurant, Tasquinha da Linda, dat in de Michelingids als aanbevelingswaardig geldt. Nou dat klopt: we hebben genoten van de voorgerechtjes en daarna samen een cataplana de marisco genomen. Een cataplana wordt traditioneel in een mooie koperen holle pan geserveerd gevuld met venusschelpen, kokkels, garnalen, mosselen, stevige witte vis, aardappels, uien, paprika en knoflook. Een gedenkwaardige maaltijd. De cataplana de marisco staat voor 56 euro (prijs voor 2 personen) op de kaart. Omdat het restaurant pas stipt om 19.15 uur open gaat en wij al rond half zeven bij de haven onze auto parkeren, lopen we er wat rond. Dat is geen straf. We zien vissers hun netten schoonmaken, bekijken het fort en lopen naar de vuurtoren.

Op dag 2 van ons bezoek aan Viana do Castelo ontbijten we in de Pousada en gaan we rond een uurtje of half elf naar beneden. Met de lift dit keer.

We zijn we de enigen die op dit tijdstip naar beneden gaan! Meteen een kleine kanttekening: aan de waarschuwingsborden te zien, kan het er druk zijn en als ze sluiten (laatste rit om 17.45 uur) dan zit er niets anders op dan het stuk naar beneden te lopen. Ik denk niet dat dit een straf is, want ik zie een aardig pad dicht bij het trammetje gaan. Goed ter been zijn is wel een vereiste en je hakken zou ik ook thuislaten.

Bij de receptie van de Pousada hebben ze ons het Museu do Traje (klederdrachtmuseum) en het Navio Hospital Gil Eannes (ziekenhuisschip) aangeraden. Omdat het erg mooi weer is, zoeken we eerst een terrasje op en drinken we koffie. De prijzen zijn aangenaam 4,50 voor 2 koffie, 1 meia de leite direta (‘cappucino) en 1 pastel de nata. Bij de buren zullen we later voor een lichte lunch (soep en sandwich) neerstrijken en ook die maaltijd kost ons de kop niet (nog geen 17 euro).

In het oude centrum blijk ik bij elk hoekje staan om foto’s te maken. Ik ben steeds blij verrast als ik wéér een mooi gebouw of aardig doorkijkje zie. Onderweg bezoeken we nog de Igreja da Misericórdia. Van buiten ziet deze kerk aan de Praça da República er heel bescheiden uit, maar binnen word je overweldigd door het interieur. In deze kerk is veel bedekt met ‘talha dourada’, fijn houtsnijwerk met bladgoud. Ook het plafond is prachtig beschilderd en aan de wanden zijn er mooie tegeltableaus die dateren uit het begin van de achttiende eeuw. Ook fijn: we zijn de enigen. Naast de kerk is een piepklein claustrum en in een bijgebouw vind je enkele schilderijen. Voor de entree van deze kerk betaal je 2 euro.

In de middag zijn we weer aan het water en gaan we het oude hospitaalschip Gil Eannes op. De entree is 5,50 per persoon (maar als je met je gezin gaat 13 euro, en een gezin is hier 2 volwassenen plus maximaal 4 kinderen!). En het wordt een beetje een herhaling, maar ook hier kijken we onze ogen uit. Nooit geweten dat er speciale schepen waren die de vissers op bacalhau opvingen die tijdens de periode op zee (bij Groenland!) ziek werden.

In de keuken van het schip verbazen we ons over de grote pannen. En we zien ook hoe zeelui met besmettelijke ziektes in aparte ruimtes, met aparte keukens en voorzieningen worden ondergebracht. Ook indrukwekkend: de wasserette van het schip! Ik zie röntgenapparatuur en de operatiegedeeltes zijn ook te bekijken.

Weer op het dek maken we nog een paar foto’s en gaan we de stad weer in, terug naar boven. We willen nog naar huis rijden voor het donker wordt. Dát is niet helemaal gelukt, want op de Ponte de Arrábida bij Porto krijgen we te maken met een ongeluk, waardoor er een rijbaan wordt afgesloten. Het verkeersinfarct dat daardoor is ontstaan, zorgt ervoor dat we geen andere uitweg zien dan Porto in te gaan voor een plasje. En dat betekende ogen goed open en iets vinden. Het werd een Continente. Dank God voor de wet die ervoor zorgt dat supermarkten allemaal een toilet hebben. Daarnaast zijn er in stadscentra gratis openbare toiletten. In Caldas da Rainha weet ik ze alle twee te vinden (in het park en in steegje bij de markt). In Óbidos zitten de toiletten vlakbij de poort waar je door naar binnenkomt en in Foz do Arelho heb je een prachtig toiletgebouw (waar je ook kunt douchen, koud dát wel …). Echt een topvoorziening! Maar ja, aan deze wetenschap heb je niets als je in slakkengang richting de brug over de Douro rijdt. Gelukkig vonden we snel in de wijk Campo Alegre een supermarkt, de Continente. En daarna hebben we er nog een half uur over gedaan om weer op de weg richting de brug te komen, natuurlijk. Dikke pech, dus!

Handige info onder elkaar

• Waar ligt Viana do Castelo? Viana do Castelo ligt in het noorden van Portugal. Het is vanaf Santiago de Compostella ongeveer 2 uur rijden (178 km). Vanaf Porto is het een nog geen uurtje in de auto ( 74 km), behalve als het verkeer muurvast zit natuurlijk. Braga ligt op 42 minuten rijden ( 61 kilometer) en als je toch in de buurt bent Barcelos en vooral Ponte de Lima vind ik echt aanraders. Ponte de Lima ligt maar op 12 kilometer afstand. Ik houd erg van deze stad aan de rivier de Lima, met de prachtige romaanse brug. In 2017 heb ik er een beeldverhaal over geschreven.

• Waar hebben we overnacht? Bij de Pousada vlakbij het heiligdom: Pousada Viana do Castelo, en soms aangeduid als Pousada Monte Santa Luzia. In deze tijd van het jaar is, zijn de prijzen erg aangenaam van de Pousadas. Pousadas zijn hotels in oude kloosters, paleizen, landhuizen en hotels. De prachtig gelegen Pousada van Viana do Castelo is altijd al een hotel geweest. Het hotel stamt uit 1921 en is aan de stad geschonken door een stadsgenoot die zijn fortuin in Brazilië had gemaakt. Het doel was destijds om een luxe verblijfplaats te bieden aan pelgrims en welgestelde toeristen die de “Heuvel van Santa Luzia” bezochten voor zowel spirituele redenen als voor het wereldberoemde uitzicht, daarom wordt deze Pousada ook wel eens aangeduid als Pousada Monte Santa Luzia. Goed om te weten: de Pousadas zijn heden ten dage in handen van de Pestana hotelgroep (waarvan Cristiano Ronaldo deels eigenaar is, trouwens). Als je lid wordt van Pestana, dan krijg je 10 procent korting op je boeking. Dus ik heb niet via Booking geboekt, maar rechtstreeks. Bovendien krijg je er ook korting mee in hun restaurant en zijn er nog andere leuke attenties voor (trouwe) klanten. Ons verblijf heeft 125 euro inclusief ontbijt gekost. Ik schat in dat dit op hoogtijdagen en in de zomer het duurder zijn, schat ik zo in. Feriados zijn vrije dagen en dan gaan veel Portugezen zelf ook op pad! Kijk daarom even naar mijn kalender met Portugese vrije dagen en lange weekenden in een ander deel van mijn site, ergens halverwege deze blogpost vind je al deze dagen.

• In Viana do Castelo zelf hebben we nog iets in bij een Boutique Hotel gedronken, vlakbij het centrum en op steenworp afstand van station. Lijkt me ook een fijne plek, zo in de stad zelf. Het gebouw is vijfhonderd jaar oud: Casa Melo Alvim

• Hoe zijn we van boven op de heuvel naar beneden (stadscentrum) gegaan? Met de kabeltram! De tijden en prijzen vind je hier: Funicular Monte Santa Luzia. Je kunt ook via trappetjes omhoog en naar beneden. Leek me best leuk om te doen als je goed ter been bent en de mussen niet dood van het dak vallen ;-). Als je vanuit stadscentrum naar boven gaat, dan is het station én winkelcentrum mooi aanknopingspunt om naar de kabeltram te gaan. In het winkelcentrum kun je parkeren en er is ook een parkeergarage naast de kabeltram.

• Trein naar Viana do Castelo: er gaat tussen de 12- 16 treinen per dag van Porto naar Viana do Castelo. Duur van de reis iets meer dan 1 uur. Kosten vanaf 8 euro. Neem een kijkje op de site van de Comboios de Portugal (Portugese NS) voor meer info.

• Waar hebben we gegeten? Op de dag van aankomst zijn we bij een restaurant aan de haven gaan eten dat in de Michelingids werd aangeraden: Tasquinha da Linda. Reken op zo’n 50 euro per persoon. Tijdens onze tweede dag in Viana do Castelo hebben we bij Verdi Bakery lekkere koffie gedronken en een pastel de nata gegeten. Voor de lunch hebben we het menu (7 euro!!) genomen in het tentje ernaast Encanto das Mordomas: soep en een tonijn- en kipsandwich.

• Wat hebben we bezocht? Het heiligdom Santa Luzia, uiteraard! En verder Navio Hospital Gil Eannes (hospitaalschip in de haven) en Igreja da Misericórdia in het stadscentrum. Het Museu do Traje (klederdracht museum) lijkt ons ook de moeite waard, maar hebben we voor deze keer overgeslagen, want het was zulk lekker weer dat we door stadscentrum struinen aanlokkelijker vonden.

• Waar hebben we geparkeerd? Bij heiligdom is het gratis parkeren. Bij de Pousada ook. Ik zou zeggen, ga daar koffie drinken op het terras of eten en geniet van het uitzicht, want je kijkt je ogen uit! Bij de Elevador Santa Luzia beneden aan de heuvel kun je parkeren in parkeergarage (deze garage ligt echt naast entree van de kabeltram!). Een andere mogelijkheid: de parking van het winkelcentrum schuin tegenover de ingang en meteen bij station. Beide plekken zijn overdekt .

• Op welke site kan ik kijken als ik meer over activiteiten en Viana do Castelo wil weten? In dat geval ga je naar de site van de gemeente Viana do Castelo. Bijzonder om mee te maken: rond 20 augustus vindt de Romaria de Nossa Senhora d’Agonia plaats, de parade van de Mordomas (vrouwen in traditionele dracht). En binnenkort is het Viana Florida, ik zou zeggen, gá kijken!

Até breve e beijinhos!

Geen beeldverhaal van Zin in Portugal meer missen? Tik je e-mailadres in bij de volgknop en een volgend beeldverhaal ontvang je dan meteen in je inbox. En wat leuk: 842 abonnees inmiddels. Of ga naar de steeds groter wordende schare aanhangers Facebookpagina van Zin in Portugal . Daar plaats ik regelmatig updates voor de bijna 3492 volgers. Obrigada, fijn om mijn liefde voor Portugal zo met jullie te kunnen delen.