Tegeltje, tegeltje aan de wand

In de Volkskrant lees ik altijd op zaterdag met veel plezier de rubriek “Oog voor Detail” waarin Wieteke van Zeil opmerkelijke hoekjes en details op oude meesterweken bespreekt: een hangertje aan een rok, pompeuze schoenen, een aparte duvel, eten op tafel. Het zijn maar enkele voorbeelden. Geïnspireerd door deze manier van kijken, ben ik onlangs voor de tweede keer – in…

Tempeliers uit Tomar

We zijn naar Tomar gereisd met een Cantecleer Kunstreisgids: Geschiedenis en kunst van Algarve tot Minho. Deze dertig jaar oude uitgave, die ik hier nog ergens in de kast vond, is minder geschikt voor visueel ingestelden. Mijn nicht Stef merkt al snel droogjes op: “Waar zijn de fancy kleurenfoto’s?” Alles is in grijstinten afgedrukt. Maar…

Piódão: leistenendorpje in de bergen

Vorig jaar hebben we in juni Cinque Terre (Italië) bezocht. Ik moest er meteen aan denken toen we begin mei – na een uur rijden door verbrand gebied – eindelijk Piódão zagen liggen. Zo kleurrijk als de dorpjes van Cinque Terre zijn, zo grauw en grijs is Piódão (spreek uit pie-oh-daumg). Wat een verademing in vergelijking…

Inburgeren met Hélder Reis

Mijn moeder zou met vlag en wimpel door een Portugese inburgeringstest komen: ze spreekt een aardig woordje Portugees, in de keuken staat de hele dag de televisie aan, en veel belangrijker, ze volgt de voetbalcompetitie op de voet. Sterker nog: ze belt me geregeld ’s avonds met de mededeling dat ik de tv beslist aan…

April in Portugal

“Het lot heeft in een gril, mij in de maand april, naar het zonnig Portugal gezonden. Ik had niet veel idee, maar heb er voor ons twee, een heerlijk paradijs gevonden.” “En zo is het maar net”, dacht ik meteen bij het horen van deze tekst. Hoe ik hier op kom? Nou, gisteren heb ik…

In de voetsporen van Ramalho Ortigão

Al dik een jaar jaar sleep ik een boek uit het jaar 1900 met rode, deels leren, kaft heen en weer tussen Nederland en Portugal. Ruim een jaar geleden heb ik het boek A Hollanda (ja, met twee ‘ellen’!) van de reislustige negentiende eeuwse schrijver Ramalho Ortigão in de Rua Garrett (Lissabon) gevonden. Al eerder…

Het mooiste liefdesverhaal uit de Portugese geschiedenis

Valentijnsdag 2018. Meteen moet ik denken aan Pedro en Inês de Castro. Zij liggen in Alcobaça begraven. Met de voeten richting elkaar, zodat ze op de Dag des Oordeels weer in elkaars ogen kunnen kijken, net als toen. Hoe romantisch is dat? Overigens, het verhinderde Pedro niet om ondertussen een kind bij een ander te…

Florbela Espanca: een gekwelde dichteres

Buitenechtelijk kind, drie keer getrouwd, twee keer gescheiden, een van de eerste vrouwen die in Portugal aan een universitaire studie begon en jong een eind aan haar aardse bestaan maakte. In een notendop het leven van Florbela Espanca. Een mooie boerin In 1894 wordt Florbela uit een bijzondere verbintenis geboren. Haar vader, antiquair en fotograaf van beroep,…

Een generatie verder: een wereld van verschil!

“Wist je dat vrouwen in Portugal pas na de tweede wereldoorlog kiesrecht hebben gekregen?”, appt ome Jan. Hoe we op het onderwerp komen, geen idee, maar het laat me niet los. Wat is er in een generatie veel veranderd. In absoluut positieve zin. Ik ben zó blij dat jongelui elkaar nu zonder al te veel…

Sintra: vier paleizen!

Ontelbare malen ben ik al in Sintra geweest. Vreemd genoeg ben ik nooit verder gekomen dan het dorp beneden en het Palácio da Pena op de berg. En ja, ook ik heb de heuvel wel eens te voet beklommen. Daar was weinig aan (dik gebladerte verhindert veelal de doorkijk). En het duurde bovendien eindeloos voordat ik boven…

Romeinen in Ponte de Lima

Ik houd wel van een mooi verhaal. En al helemaal als het over de Romeinen gaat! Sinds mijn tijd op het gymnasium gaat mijn hart nog steeds sneller kloppen bij overblijfselen uit het tijdperk van het Imperium Romanum. Samen met een docente Klassieke Talen heb ik het plan om alle sporen van de Romeinen in Portugal in…

Kunst of toch kitsch?

Het is een doornormale zondagmorgenrommelmarkt in de Schilp in Rijswijk. Samen met mijn schoonzus Erna ga ik erheen. Ze woont vlakbij en ik ben er nog nooit geweest. Eerste indruk: veel handelaren en weinig particulieren. In de brei van bergen kleding, schoenen en tafels met kerstversieringen valt mijn oog op twee potten. “Hé”, denk ik,…

Op zondagmorgen voortaan gratis naar een museum. Of toch niet?

Vanaf zondag 2 juli 2017 worden alle nationale musea en monumenten op zon- en feestdagen tot 14.00 uur gratis opengesteld voor publiek. Deze regeling is een uitbreiding op de al bestaande: elke eerste zondag van de maand mocht men al kosteloos naar binnen bij een nationaal museum of monument. In de officiële aankondiging staat echter het volgende: “A…

In het voetspoor van een paar dinosaurussen

Het is eind van de middag als we bij het verlaten Santuário do Cabo Espichel nabij Sesimbra, onder de rook van Lissabon, aankomen. Dit bedevaartsoord uit de vijftiende eeuw is ons vertrekpunt voor een wandeling langs dinosaurussporen. In de late middagzon rijden twee gidsen onze groep van acht personen naar het punt waar je de voetstappen goed kunt…

Graftombes? Welnee!

Tijdens het wandelen in de Serra d’Arga in Noord Portugal doemt ineens een apart huisje op. Het lijkt wel een graftombe. Maar nee, het betreft een opslagplaats voor maïs en graan: een ‘espigueiro’ (spreek uit espiegheeroe). Soajo In het dorpje Soajo tref je er maar liefst vierentwintig bij elkaar. Ze steken prachtig af tegen het omringende…

Een vaginale douche met stinkend bronwater

Mijn voorstellingsvermogen werkt op volle toeren: het hete water dat uit de grond omhoog borrelt, stinkt naar rotte eieren. Goed voor je intieme delen? In mijn onnozelheid dacht ik dat het om een bed voor patiënten met darmproblemen ging. Nee, hoor, dit spartaans ogende bed is voor dames bij wie de onderkant een behandeling nodig heeft. Goh, bijzonder….

Het miezerige Holland

Deel I : Ramalho Ortigão – op reis door Holland In 338 pagina’s vertelt Ramalho Ortigão over Holland. Mijn deels in rood leer gebonden exemplaar uit 1900 is een derde editie. De indruk die Holland op de negentiende eeuwse schrijver heeft achtergelaten verschijnt aanvankelijk in 1883 als column in de Braziliaanse krant Gazeta de Notícias….

Lissabon: het MAAT museum, een nieuwe attractie in Belém

Belém heeft een nieuwe attractie: het gebouw van museum MAAT. In dit stadsdeel, toch al behept met genoeg bezienswaardigheden, is het Museu de Arte, Arquitetura e Tecnologia (in het kort MAAT) geopend. Het indrukwekkende gebouw aan de oevers van de Taag bestaat uit een oud electriciteitsgebouw en een nieuw golvend bouwwerk van de hand van…

Niet zo maar een Française!

Als iemand het over de Heldere Bron (Fonte Clara) heeft dan is mijn eerste associatie niet een kletterende waterbron maar een stuk land met een eucalyptusbos erop. Van oudsher hebben alle grondstukken in de familie een naam. Ik denk dat niemand de kadastrale nummers kent, wél hun prachtige namen. De meest tot mijn verbeelding sprekende…

Op de motor naar het Montejunto gebergte

Je kunt mijn man niet blijer maken door mee te gaan naar de Serra de Montejunto. Hij op de motor. Wij erachter aan met de auto (liefst vol proviand). Het gevoel dat je hebt als je boven staat is bijna bijbels. Ofschoon het boven niet eens zó mooi is, want overal enorme zendmasten. Maar het…

Op een eiland in de Taag: Castelo de Almourol

Vanuit het kleine dorpje Tancos in de Ribatejo heb je het mooiste zicht op het kasteel van Almourol. Ik vraag me af of de eerste koning van Portugal, Dom Afonso Henriques, ook van de pracht van het bouwwerk in de rivier heeft genoten. Of was hij anno 1129 te veel bezig met zijn Reconquista –…

Als je haar maar goed zit

Wat doe je op een bloedhete zomerdag? Dan ga je naar het strand. Of naar de kapper. Daar heb je in ieder geval voldoende schaduw. Blijkbaar ben ik niet de enige die verkoeling bij de kapper zoekt, want de kapper waar ik altijd heen ga, heeft pas over een paar dagen plek. Mijn moeder oppert of…

Naar Fátima met een handleiding voor pelgrims uit 1929

Fátima, de een noemt het hier thuis ‘je reinste volksverlakkerij’, de ander wil erheen om te bidden voor een been dat kuren vertoont. Fátima. Ach, baat het niet, schaadt het niet. Bovendien kan een beetje bezinning op zijn tijd geen kwaad. Voordat we op pad gaan, zoek ik in het familiearchief de doos waar Fátima op staat….